Victor Kissine / Peter I. Tchaikovsky

Piano Trios


Gidon Kremer   βιολί

Giedrė Dirvanauskaitė   βιολοντσέλο

Khatia Buniatishvili   πιάνο

ECM New Series 2202
CD
ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ
04.2011

ΑΚΟΥΣΤΕ ΚΟΜΜΑΤΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΙΣΚΟ

  • Tema Andante con moto  

    Please install flash

  • Variazione I 

    Please install flash

  • Variazione II 

    Please install flash

Είναι από τα παράδοξα της τέχνης: Ο Mozart και ο Beethoven, ο Schubert, ο Mendelssohn, ο Schumann και ο Brahms τίμησαν όλοι τους το είδος του πιάνο τρίο γράφοντας έργα τα οποία ουσιαστικά δεν θα έπρεπε να αποκαλούνται έτσι.

Αντί να αποδεχθούν την υπεροχή του πληκτροφόρου οργάνου έναντι των εγχόρδων, οι συνθέτες αυτοί χρησιμοποίησαν τον όρο «πιάνο τρίο» για να δημιουργήσουν μια ισότιμη συνομιλία μεταξύ των οργάνων στην οποία οι μεγάλες αντιθέσεις των ηχοχρωμάτων συγκεράζονται σε ένα υψηλότερο επίπεδο δημιουργώντας ένα νέο ηχητικό αποτέλεσμα.

Αυτό το επίτευγμα συνέβη καθώς οι συνθέτες απελευθέρωσαν το βιολοντσέλο από τον αρχικό του προορισμό ως ένα όργανο continuo, (σε καθαρά συνοδευτικό ρόλο), ενώ παράλληλα έδωσαν στο βιολί τη λάμψη που του αξίζει, που ποτέ ως τότε δεν είχε στη διάρκεια του 18ου αιώνα, ούτε καν στη φόρμα του κονσέρτου.

Σ’ αυτή την ομάδα των μεγάλων συνθετών που εισήγαγαν αυτή την καινοτομία της ισοτιμίας (του πιάνου, του βιολιού και του τσέλου) συγκαταλέγεται και ο Peter Ilyich Tchaikovsky, με το ένα μοναδικό του έργο μουσικής δωματίου, με αυτή τη διάταξη οργάνων: το Τρίο σε λα ελάσσονα, op. 50.

Αυτός ο ευσυνείδητος συνθέτης, ο οποίος ποτέ δεν πείστηκε για τη συνθετική του οντότητα παρά το γεγονός ότι είχε αποσπάσει τεράστια αναγνώριση για έργα με εντελώς διαφορετικές μουσικές δυσκολίες (συμφωνίες, κοντσέρτα πιάνο, όπερες και μπαλέτα), δίσταζε για πολύ καιρό πριν αρθρώσει το συνθετικό του λόγο σε αυτό το πεδίο. Για να τον υπερ-ευαίσθητο Τσαϊκόφσκι, ο συνδυασμός του πιάνου και των εγχόρδων οργάνων ήταν, όπως το έθεσε κάποτε σε επιστολή του προς την δια βίου ευεργέτιδα του Nadezhda von Meck, «ως κάτι αφύσικο, καθώς κάθε όργανο ήταν υποχρεωμένο να θυσιάσει κάτι από την προσωπική του γοητεία».

Παρ’ όλα αυτά, ο Tchaikovsky υπερπήδησε τις συνθετικές του δυσκολίες. Επέλυσε το παράδοξο με έναν διαφορετικό τρόπο απ’ αυτόν που άλλοι συνθέτες, από τον Μότσαρτ ως τον Μπραμς είχαν αναζητήσει και ξεπεράσει: έδωσε στο έργο του μια σχεδόν ορχηστρική περιβολή. Η γνώση που είχε αποκτήσει από την συμφωνική μουσική του πρόσφερε το πλεονέκτημα μιας καλής μουσικής δωματίου, όπου ο ορχηστρικός πλούτος του πιάνου ισορροπεί με τον πλούτο των χρωμάτων και τις έντονες δυναμικές των εγχόρδων. Είναι περισσότερο από βέβαιο πως αυτό το είδος της ηχοχρωματικής χειραφέτησης στέφεται με επιτυχία όταν παίζεται από μουσικούς του αναστήματος του Gidon Kremer (βιολί), Giedré Dirvanauskaité (βιολοντσέλο) και της Khatia Buniatishvili (πιάνο), που αντλούν και διοχετεύουν όλο τον ενθουσιασμό και τη ζωντάνια των όργάνων τους, παραμένοντας ταυτόχρονα απόλυτα εναρμονισμένοι με τους συμπαίκτες τους. Και συμβαίνει αυτό, σε ένα έργο που εκρήγνυται από τα όρια της φόρμας του, με την νοσταλγική πρώτη κίνηση να αυξάνεται με ένα τεράστιο σύνολο παραλλαγών και να χωρίζεται σε δύο μεγάλες ενότητες.

Αυτή η σπάνια ποιότητα μεταβιβάζεται και στην απόδοση του έργου Zerkalo (που σημαίνει Καθρέφτης), ένα τρίο που συνέθεσε ο Victor Kissine το 2009, για τον ίδιο συνδυασμό οργάνων. Ο Kissine από την Αγία Πετρούπολη έγινε γνωστός από μια σκανδαλώδη οπερατική δημιουργία του έργου του Peter Weiss Marat-Sade πριν ακόμα γίνει διάσημος για τη μουσική δωματίου του. Το Τρίο του, ερμηνεύεται με άψογη μαεστρία από τον Kremer και τους συμπαίκτες του Dirvanauskaité και Buniatishvili, με μια ισορροπημένη ευαισθησία, σχεδόν οικεία, όπου το αμάλγαμα των ιριδιζόντων ηχοχρωμάτων απαιτούν μια τεχνική υψηλού επιπέδου. Οι δυναμικές κλιμακώσεις των ηχοχρωμάτων παίρνουν γιγάντιες διαστάσεις και βρίσκονται πολύ κοντά στο συναισθηματικό κόσμο του Ρώσου της θλίψης, τον Tchaikovsky. Ο Kissine, φίλος του Gidon Kremer εδώ και χρόνια, εμπνεύστηκε το έργο αυτό από ένα δίστιχο από το Ποίημα δίχως Ήρωα της Anna Akhmatova χωρίς κάποιες άμεσες αναφορές στην ίδια τη μουσική. Θα μετατραπεί σε μια από τις πιο μεστές και λαμπρές δημιουργίες του, ανάγοντας το μουσικό αποτέλεσμα σε τόσο λεπταίσθητους ηχητικούς κόσμους που απαιτούν αυτήν ακριβώς την ποιότητα που διαθέτουν οι τρείς μουσικοί: τηλεπαθητική ενόραση.

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Γρηγ. Κυδωνιών 21
Υµηττός - 172 37, Αθήνα
210-76 10 616-617 & 620
www.mikri-arktos.gr

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Γεωργία Αλεβιζάκη
georgia@mikri-arktos.gr 210 76 10 616,
6944 94 21 53

Ειρήνη Λαγουρού,
irini.lagourou@gmail.com 6977 24 77 25


 

Επιτρέπεται μόνο σε δημοσιογράφους με χρήση του προσωπικού κωδικού τους. Αν είστε δημοσιογράφος και δεν έχετε λάβει τον κωδικό σας, παρακαλούμε τηλεφωνήστε στο 210.76.10.616-617&620 για να τον αποκτήσετε.