Nik Bärtsch’s Ronin

LLYRÌA


Nik Bärtsch   piano

Sha   bass clarinet, alto saxophone

Björn Meyer   bass

Kaspar Rast   drums

Andi Pupato   percussion

ECM 2178
CD
ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ
10.2010

ΑΚΟΥΣΤΕ ΚΟΜΜΑΤΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΙΣΚΟ

  • Modul 53 

    Please install flash

Ο ΔΙΣΚΟΣ

  1. Modul 48  [7:00]
  2. Modul 52 [8:18]
  3. Modul 55 [8:40]
  4. Modul 47 [8:02]
  5. Modul 53 [6:55]
  6. Modul 51 [9:53]
  7. Modul 49_44 [7:22]

Το Llyrìa, το τρίτο ECM άλμπουμ από το γκρουπ Ronin του Nik Bärtsch, χαράσσει νέες κατευθύνσεις από αυτές του Stoa (2005) και του Holon (2008). Όταν εκδόθηκε, το Holon ο συνθέτης-πιανίστας Nik Bärtsch έδωσε μια πολύ ωραία εικόνα θέλοντας να περιγράψει τις ζυμώσεις που συμβαίνουν στο γκρουπ του: τις παρομοίασε, ως ένα κοπάδι ψαριών που κινείται προς έναν κοραλλιογενή ύφαλο με ιλιγγιώδη ταχύτητα. Ο τίτλος του νέου άλμπουμ σχετίζεται και πάλι με τον θαλάσσιο κόσμο. Το llyrìa είναι ένα φωσφορίζον πλάσμα του βυθού που ανακαλύφθηκε πρόσφατα από τους επιστήμονες, ένα πλάσμα τόσο παράδοξο που οι βιολόγοι δεν έχουν καταλήξει ακόμα στην κατάταξή του. Αλλά βαθιά μέσα στην άβυσσο, όπου η πίεση είναι τεράστια, το πλάσμα αυτό επιπλέει έξυπνα, με μια ποιητική χάρη. Ο Bärtsch απολαμβάνει την εικόνα αυτού του παράξενου όντος που αν και πλανητικός μας συγκάτοικος ξέρουμε τόσο λίγα γι’ αυτό. Έτσι παράξενα, εξελίσσονται και οι συνθέσεις. Ο Nik Bärtsch ρίχνει κι αυτός τα δίχτυα του στα βαθιά νερά, βρίσκοντας φόρμες που αρνούνται τις συμβάσεις ή και φόρμες που μεταλλάσσονται αργά.

Η νέα μουσική του γκρουπ Ronin αποπνέει μία αίσθηση ελευθερίας: τα επίμονα τελετουργικά ρυθμικά σχήματα είναι τώρα πιο χαλαρά. Η λέξη Llyrìa φαίνεται επίσης να παραπέμπει ηχητικά και όχι μόνο στον λυρισμό καθότι όλες σχεδόν οι συνθέσεις βρίθουν από νέες μελωδικές δυνατότητες. Υπάρχει περισσότερος χώρος τώρα και οι συνθέσεις του Nik Bartsch κινούνται και αναπνέουν. Στα πρώτα λεπτά της ηχογράφησης του Modul 48 αλλά και αλλού, ο σαξοφωνίστας-κλαρινετίστας Sha ακούγεται πόσο δημιουργικά αξιοποιεί αυτό τον χώρο.

Αν και οι ρυθμικοί πειραματισμοί συνεχίζονται, είναι αναμφισβήτητα πιο ήπιοι. Ο Bärtsch σχολιάζει: «Η αισθητική του ήχου μας, προσπαθεί να μη χρησιμοποιεί προφανή μουσικά θέματα σε μια αναμενόμενη θέση αλλά να αντλεί την ενέργεια που παράγεται από τις ρυθμικές ισορροπίες και τα μουσικά θέματα, ικανή να δημιουργήσει ένα σαγηνευτικό άκουσμα. Αυτή τη φορά το ενδιαφέρον μας εστιάζει όχι τόσο στα παλλόμενα ηχητικά πρότυπα αλλά στο πώς εξελίσσεται η μελωδία καθώς τα μικρά θέματα μεταδίδουν τη δική τους υπερβατική ενέργεια».

Οι τρόποι διαφέρουν ανάμεσα στις συνθέσεις. Το Modul 48 για παράδειγμα προσεγγίζει περισσότερο τη φόρμα του τραγουδιού, το Modul 52 εξελίσσεται με πολλούς ρυθμούς και «προχωρά χωρίς να κοιτά πίσω. Είναι ίσως, όπως ο διαλογισμός και η άθληση:ανεβάζουν την ενέργεια σε ένα άλλο επίπεδο», προσθέτει ο Bärtsch. Το Modul 53 - ο συνθέτης το περιγράφει ως ένα Ζεν κενό- που δεν έχει τίποτα παραπάνω από τα γυμνά πλήκτρα του πιάνου με διακριτική την παρουσία ενός κρουστού, δείχνει να είναι η πιο φιλόδοξη σύνθεση του άλμπουμ. Tο Modul 55 χαρακτηρίζεται από έναν καταιγισμό θεμάτων ενώ το Modul 49_44 που κλείνει το άλμπουμ, μοιάζει να είναι η συνέχεια του Modul 44, εκεί που σταμάτησε το Holon. «Προσπάθησα να δώσω περισσότερες μελωδικές γραμμές, περισσότερες φωνές, περισσότερη πολυφωνία, ενώ συγχρόνως ήθελα να κρατήσω τη δομή της μουσικής διάφανη και σαφή».

Στο σημείωμα που συνοδεύει την έκδοση, o Bärtsch αναφέρει: «Ως συνθέτης του γκρουπ, έχω επεξεργαστεί μια πλήρη σκιαγράφηση των συνθέσεων μέσω της γραφής, αλλά στην απόδοσή τους είναι σχεδόν αδύνατο να ξεχωρίσει κανείς τι προέρχερται από τη σύνθεση, τι από την ερμηνεία ή τον αυτοσχεδιασμό. Το γκρουπ οφείλει να ανακαλύπτει τη σωστή ένταση και τη κατάλληλη δραματουργική δομή για ένα κομμάτι, μέσα από την έμπνευση της στιγμής. Το γκρουπ, ως ζωντανός οργανισμός υπερβαίνει έτσι όχι μόνο τη σύνθεση, αλλά και τον ίδιο του τον εαυτό».

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά χαρακτηριστικά της νέας ηχογράφησης είναι η βεβαιότητα με την οποία το γκρουπ Ronin αποστασιοποιείται από τις επιρροές του. Ο μινιμαλισμός δεν είναι πια παρά μια μακρινή αναφορά, ενώ οι πτυχές της φανκ υιοθετούνται ή καταρρίπτονται εκεί που η ροή των πραγμάτων το υπαγορεύει. «Δεν υπάρχει πια λόγος να μιλάμε για τον Steve Reich ή τον James Brown», λέει ο Bärtsch. «Η ακρόασή τους ήταν αναγκαία για να μπορέσουμε να κατανοήσουμε καλύτερα τη δική μας φρασεολογία και να την εξελίξουμε».

Όσον αφορά στην επιμέρους φρασεολογία, το χορευτικό ηλεκτρικό μπάσο του Björn Meyer είναι το σήμα κατατεθέν του γκρουπ. Ο Bärtsch ξεχωρίζει επίσης τη συμβολή του Kaspar Rast σ’ αυτή την ηχογράφηση σχολιάζοντας, πως η προσήλωσή του στη λεπτομέρεια της διαμόρφωσης του ρυθμού έκανε το Llyrìa να είναι πιο επικεντρωμένο στα ντραμς, απ’ ότι τα προηγούμενα άλμπουμ. Ο Rast και ο Bärtsch κινούνται στο ίδιο μουσικό μήκος κύματος εδώ και πολλά χρόνια: «Έχουμε αναπτύξει μια ιδιαίτερη επικοινωνία για περισσότερο από 25 χρόνια. Αυτή η κοινή γλώσσα, είναι πλέον ο τρόπος που επικοινωνούμε με τα πράγματα».

Η ευελιξία και η εξέλιξη του γκρουπ δεν είναι τυχαία. Είναι αποτέλεσμα σκληρής δουλειάς και δέσμευσης. Το ελβετικό γκρουπ περιοδεύει σχεδόν από τότε που παρουσίασε την πρώτη του δουλειά στην ECM, το Stoa, έχει όμως διατηρήσει μια εμφάνιση κάθε Δευτέρα σε ένα κλαμπ στη Ζυρίχη. Αυτό το φθινόπωρο το Ronin κλείνει 300 εμφανίσεις στο club Exil και στις 4 Οκτωβρίου, έγινε εκεί η συναυλία παρουσίασης του Llyrìa. H περιοδεία του γκρουπ θα συνεχιστεί με συναυλίες στη Γαλλία, τη Γερμανία, την Αυστρία και την Ιαπωνία, που έπονται από μια σειρά συναυλιών στις Κάτω Χώρες στις αρχές του 2011.

*

Το Llyrìa ηχογραφήθηκε στη Νότια Γαλλία τον Μάρτιο του 2010, με παραγωγό τον Manfred Eicher. Το άλμπουμ εκδόθηκε σε cd και σε βινύλιο 180 γραμμαρίων. Οι παρτιτούρες των συνθέσεων διατίθενται από την ιστοσελίδα του συνθέτη, στην ακόλουθη διεύθυνση: www.nikbaertsch.com

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Γρηγ. Κυδωνιών 21
Υµηττός - 172 37, Αθήνα
210-76 10 616-617 & 620
www.mikri-arktos.gr

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Γεωργία Αλεβιζάκη
georgia@mikri-arktos.gr 210 76 10 616,
6944 94 21 53

Ειρήνη Λαγουρού,
irini.lagourou@gmail.com 6977 24 77 25


 

Επιτρέπεται μόνο σε δημοσιογράφους με χρήση του προσωπικού κωδικού τους. Αν είστε δημοσιογράφος και δεν έχετε λάβει τον κωδικό σας, παρακαλούμε τηλεφωνήστε στο 210.76.10.616-617&620 για να τον αποκτήσετε.