Κωνσταντία Γουρζή

Music for piano and String Quartet


Λορέντα Ράμου: πιάνο

Ensemble Coriolis:

Heather Cottrell: βιολί

Susanna Pietsch: βιολί

Klaus-Peter Werani: βιόλα 

Hanno Simons: βιολοντσέλο


ΕCM 2309
CD
ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ
11.2014

ΑΚΟΥΣΤΕ ΚΟΜΜΑΤΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΙΣΚΟ

  • Vibrato 1 op.38  

    Please install flash

  • Vibrato 2 op.38  

    Please install flash

Ο ΔΙΣΚΟΣ

  1. Eine kleine Geschichte (2005)
    für Klavier solo op.25
  2. P-ILION,neun fragmente einer ewigkeit (2007) 
    Streichquartett Nr.2 op.33/2
  3. Aiolos Wind (2010) 
    six piano pieces, op.41 
  4. Israel (2004) 
    Streichquartett Nr.1, op.19
  5. “noch fürcht’ ich“ (1993) Sieben Miniaturen
    für Klavier solo op.8 
  6. Vibrato 1 (2008/2009) für Streichquartett
    plus Klavier op.38 
  7. Klavierstücke I-V (2004) 5 Miniaturen
    für Klavier solo, op.24 
  8. Vibrato 2 (2010)  
    für Streichquartett plus Klavier, op.38 

Με το άλμπουμ Μουσική για πιάνο και κουαρτέτο εγχόρδων, η Ελληνίδα Κωνσταντία Γουρζή που ζει και εργάζεται στο Μόναχο εγκαινιάζει τη συνεργασία της με την ECM New Series., «Ποιες να είναι οι ιστορικές αναφορές που συγκροτούν την ταυτότητα της μουσικής από μια συνθέτρια  που γεννήθηκε στη πατρίδα της ρητορικής ενώ συγχρόνως μυήθηκε στον ευρωπαϊκό κονστρουκτιβισμό;» ή ακόμα, «ποιοι απόηχοι του παρελθόντος, ποια θραύσματα μνήμης αποτέλεσαν το γενετικό υλικό για να εξελιχθεί αυτή η μουσική; διερωτάται η μουσικολόγος Ingrid Allwardt στο εισαγωγικό της σημείωμα που συνοδεύει την έκδοση. 
Η ίδια η μουσική δίνει τις απαντήσεις. Με εξαίρεση τη σύνθεση noch fürcht’ ich (1993) οι υπόλοιπες συνθέσεις είναι πολύ πρόσφατες. Το ρεπερτόριο του δίσκου μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει μια σειρά από μινιάτουρες για πιάνο, αφιερωμένες σε προσωπικότητες της μουσικής και της τέχνης όπως οι Lachenmann, Kurtág, Raue, Abbado, Barenboim and Rexroth, ενώ ακολουθούν δύο κουαρτέτα εγχόρδων καθώς και έργα για πιάνο και κουαρτέτο εγχόρδων. Η ελληνιδα πιανίστα Λορέντα Ράμου και το κουαρτέτο εγχόρδων Coriolis ερμηνεύουν με ακρίβεια και δημιουργικότητα. Το άλμπουμ ηχογραφήθηκε στην εκκλησία Himmelfahrtskirche του Μονάχου το 2012, με παραγωγό τον Manfred Eicher.

Με το άλμπουμ Μουσική για πιάνο και κουαρτέτο, η Ελληνίδα Κωνσταντία Γουρζή που ζει και εργάζεται στο Μόναχο εγκαινιάζει τη συνεργασία της με την ECM New Series.

Η αίσθηση του χρόνου είναι ένα σημαντικό στοιχείο στη δραματουργία των έργων της. Οι συνθέσεις είναι εύγλωττες στη συντομία τους ενώ οι μελωδικές γραμμές και φράσεις αναπνέουν μέσα από παύσεις, οδηγούμενες πάντα από την ανθρώπινη αναπνοή.

Πρόκειται για συνθέσεις που καλύπτουν την πορεία 17 χρόνων, στη πλειοψηφία τους πρόσφατες. Το άλμπουμ περιέχει μια σειρά από μινιατούρες για πιάνο (ένα μέρος από αυτές είναι αφιερωμένες σε προσωπικότητες της μουσικής και της τέχνης όπως οι Lachenmann, Kurtág, Raue, Abbado, Barenboim and Rexroth), ενώ ακολουθούν δύο κουαρτέτα εγχόρδων καθώς και έργα για πιάνο και κουαρτέτο εγχόρδων.

Το άλμπουμ ξεκινά με μια σύνθεση για σόλο πιάνο του 2005 υπό τον τίτλο Eine kleine Geschichte (μια μικρή ιστορία).

«Η μικρή ιστορία προέκυψε όταν βρισκόμουν σε διακοπές σε ένα ερημικό τοπίο. Ξαφνικά, ένιωσα μια ιδιαίτερα έντονη παρουσία της φύσης, η οποία μου φάνηκε σε αυτήν τη συγκεκριμένη στιγμή, τόσο λεπταίσθητη αλλά και τόσο αυτάρκης. Το μόνο που είχα για αυτό το συναίσθημα ήταν μια μελωδική γραμμή χωρίς ένα συγκεκριμένο ρυθμό. Την ακολούθησα, ακούγοντάς την προσεκτικά και την αποτύπωσα με μια ελεύθερη σημειογραφία ούτως ώστε ο ερμηνευτής να βρεί τον ρυθμό που του ταιριάζει, σε σχέση πάντα με την δικιά του αναπνοή. Βήμα προς βήμα, ενώθηκε και με άλλα στοιχεία που την εμπλουτίζουν χωρίς όμως να διαταραχθεί η πρωταρχική ήρεμη ροή της. Για μένα ως συνθέτις, αυτός ο τρόπος σύνθεσης -μια μουσική που ζει μέσα από τη φυσική ροή της οποιαδήποτε και αν είναι αυτή- είναι σημαντικός για τη δημιουργία όσο και την επικοινωνία της μουσικής. Ως μαέστρος, τον θεωρώ εξίσου ζωτικής σημασίας. Η φυσική ροή του ήχου: Αυτός είναι ο μηχανισμός που απελευθερώνει την ενέργεια και αποκτά υπόσταση, γίνεται μουσική» εξηγεί η συνθέτρια.

To κουαρτέτο εγχόρδων αρ. 2, (έργο του 2007) υπό τον τίτλο ΠΗΛΙΟΝ, και τον υπότιτλο εννέα στιγμές μιας αιωνιότητας και με επιμέρους τίτλους όπως αναπνοή, εκπνοή, γιασεμί, ωδή, τζιτζίκι, νυχτολούλουδο, χορός, μυστικό και άνεμος, με αναφορά σε μια συγκεκριμένη ώρα που συμβαίνουν. Ο τίτλος Π-ΗΛΙΟΝ ναι μεν έχει να κάνει με το Πήλιο γιατί εκεί συνελήφθη η ιδέα της σύνθεσης αλλά και με την αναζήτηση της Πύλης του Ηλίου/Φωτός στον ήχο. Ακούμε μεταξύ άλλων μια ονειρική, ήρεμη μελωδία που προσλαμβάνει το αίσθημα και την ατμόσφαιρα της ελληνικής φύσης, τον επαναλαμβανόμενο ήχο των τριζονιών εν είδει νατουραλιστικού μινιμαλισμού, ένα αρχέγονο ταξίμι που με οδηγό του τη νοσταλγία μετεξελίσσεται σε έναν εκστατικό, τελετουργικό σχεδόν χορό δίνοντας φωνή στο στοχαστικό τραγούδι του τσέλου ενώ ακολουθεί μια ελεγειακή μελωδία που καταλήγει σε ένα ελεύθερο, αντιστικτικό φινάλε.

Το έργο για πιάνο noch fürcht’ ich (ακόμη φοβάμαι) του 1993,από τα πρώτα έργα για πιάνο της συνθέτριας, είναι εμπνευσμένο από ένα ποίημα της Αυστριακής ποιήτριας Ιngeborg Bachmann, και αποτελεί τον απόλυτο διάλογο μεταξύ μουσικής και λόγου, χωρίς όμως να υπάρχει τραγούδι. Το πρόσφατο έργο για πιάνο (2010) υπό τον τίτλο Aiolos Wind (Άνεμοι του Αιόλου) καταγράφει τις σκέψεις και τα συναισθήματα της συνθέτριας από τις μουσικές της συναντήσεις και συνεργασίες με τους συνθέτες György Kurtág και Helmut Lachenmann, τους αρχιμουσικούς Claudio Abbado και Daniel Barenboim, τον μαικήνα των τεχνών Peter Raue και τον διευθυντή φεστιβάλ και δραματουργό Dieter Rexroth. Οι έξι μινιατούρες ηχούν πολύ διαφορετικά μεταξύ τους καθώς διακυμαίνονται από το ευχαριστώ (Raue) στην αναμέτρηση (Lachenmann), ενώ στη συνέχεια υπάρχει η μορφή των ερωταπαντήσεων στη συμπυκνωμένη φόρμα (Kurtág), καθώς και η απόλυτη εκφραστικότητα μέσω της συνεχόμενης εναλλαγής του μέτρου (Barenboim). Μερικές φορές η μουσική κορυφώνεται με υπερβατικούς ήχους ασύλληπτης έντασης (Abbado), άλλες πάλι, περιπλανάται, διατυπώνοντας περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις (Rexroth).

Το άλμπουμ επίσης περιλαμβάνει το έργο για κουαρτέτο εγχόρδων αρ.1, υπό τον τίτλο Ισραήλ, (2004) διάρκειας 12 λεπτών, όπου ο ιδιωματικός λυρισμός κορυφώνεται από στιγμές μιας κραταιάς ηχητικής έντασης. Η συνθέτρια αφηγείται: «Το έργο είναι εμπνευσμένο από τα πρόσωπα των ανθρώπων του Τελ Αβίβ. Υπήρξε μια περίοδος συχνών επισκέψεων στην πόλη για συναυλίες. Με εντυπωσίαζε κάθε φορά, το πώς αυτοί οι άνθρωποι συμβίωναν με τον θάνατο κάθε στιγμή και το πώς αυτό απεικονιζόταν στα πρόσωπά τους, όταν έπαιζαν μουσική στο δρόμο, ή απλά έβγαιναν έξω για να πάρουν κάτι. Ήθελα να γράψω μουσική γι’ αυτούς!

Και όταν ένα μουσικό σύνολο από το Ισραήλ μου ανάθεσε να γράψω για αυτό μια σύνθεση, ήρθε η στιγμή που μπορούσα να εκφράσω τις σκέψεις μου με έργο για κουαρτέτο εγχόρδων».

Υπάρχει μια ακόμα σειρά έργων για σόλο πιάνο υπό τον τίτλο Klavierstücke I–V (έργα για πιάνο αρ. 1-5, 2004) ενώ η εντύπωση που προκαλούν είναι μεγαλυτερη σε διάρκεια από αυτά τα σύντομα-φευγαλέα κομμάτια. Η Κωνσταντία Γουρζή συνέθεσε αυτή τη σειρά, αφιερωμένη σε έναν φίλο που είχε τα γενέθλιά του, εμπλέκοντας σχέσεις αριθμολογίας που συνδέονται με πλευρές της προσωπικότητας του παραλήπτη.

Υπάρχουν δύο ακόμα έργα για κουιντέτο για πιάνο υπό τον τίτλο Vibrato 1 and Vibrato 2, (2010). Τα έργα βρίθουν από νοσταλγικές μελωδίες, ενώ τα έγχορδα επαναλαμβάνουν και στα δύο κομμάτια το ίδιο μοτίβο φράσεων σαν μακρινές αναμνήσεις ενώ το πιάνο έχει τελείως διαφορετικές γραμμές να ερμηνέυσει. Θα έλεγε κανείς οτι το μέρος των εγχόρδων με το μέρος του πιάνου είναι ασύμβατα μεταξύ τους, όμως με εναν μαγικό τρόπο συνυπάρχουν. Γι’ αυτά τα έργα, η συνθέτρια σχολιάζει: «Ένα μίνιμαλ μουσικό χαλί από την αρχή ως το τέλος ήταν το επίκεντρο αυτής της μουσικής. Προτίμησα τα 5/4 από τα 4/4 καθώς προσδίδουν στη μουσική μεγαλύτερη ένταση και αποφεύγουν την κλασική τάση του τονισμού του μέτρου των 4/4. Και στις δύο συνθέσεις, τα έγχορδα παίζουν τις ίδιες νότες ενώ το πιάνο και στα δύο κομμάτια παίζει διαφορετικές. Και ενώ στο πρώτο Vibrato, όλα τα μέρη είναι γραμμένα με ακρίβεια, στο δεύτερο, τα μέρη του πιάνου είναι μεν γραμμένα αλλά έχουνε μια ελευθερία χρόνου έτσι ώστε ο ερμηνευτής να αποφασίζει ελεύθερα πότε θα τα παίξει. Και αν το πρώτο έργο εκπροσωπεί ότι ορθώς είθισται, στο δεύτερο έργο, ο παράγοντας του χρόνου και του ρυθμού δίνουν τη δυνατότητα στον σολίστα να αυτοσχεδιάσει με τον χρόνο και να σκεφτεί περισσότερο, επαναλαμβάνοντας τις φράσεις εκεί που πιστεύει ο ίδιος οτι ταιριάζουν καλύτερα δίνοντας το δικό του μήνυμα ελευθερίας». Οι μουσικοί που ερμηνεύουν στο άλμπουμ που ηχογραφήθηκε στην εκκλησία Himmelfahrtskirche στο Μόναχο, είναι η πιανίστρια Λορέντα Ράμου και το κουαρτέτο εγχόρδων Coriolis. Η σημασία της ώσμωσης, της ελευθερίας, της μνήμης, της ζεστασιάς και του ψυχισμού έρχονται και πάλι στο προσκήνιο όταν η συνθέτρια μιλά για την ίδια την ηχογράφηση: «Ένιωσα την ατμόσφαιρα της εκκλησίας πιο θερμή απ΄αυτήν του στούντιο. Ήταν σαν να δίναμε μια συναυλία ή να κάναμε μια πρόβα, με συγκέντρωση συναυλίας. Νιώθω πραγματικά ευγνώμων γι΄ αυτό. Γνωριζόμαστε με όλους τους μουσικούς εδώ και αρκετό καιρό και αυτό είναι το σημαντικότερο στην ερμηνεία της μουσικής μου. Έχω ανάγκη όλο και πιο συνειδητά να συνεργάζομαι με ανθρώπους που έχουν ψυχικό σθένος, που έχουν ζέση για το αόρατο της μουσικής. Ερμηνευτές που είναι ανοιχτοί να αντιλαμβάνονται τον ήχο και τη μουσική, όχι μόνο μέσω την τεχνικής τους αρτιότητας αλλά με την ενέργεια και τη ροή που τα καθοδηγεί. Αυτή την ενέργεια θέλω πια να μοιράζομαι και να επικοινωνώ».

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Γρηγ. Κυδωνιών 21
Υµηττός - 172 37, Αθήνα
210-76 10 616-617 & 620
www.mikri-arktos.gr

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Γεωργία Αλεβιζάκη
georgia@mikri-arktos.gr 210 76 10 616,
6944 94 21 53

Ειρήνη Λαγουρού,
irini.lagourou@gmail.com 6977 24 77 25


 

Επιτρέπεται μόνο σε δημοσιογράφους με χρήση του προσωπικού κωδικού τους. Αν είστε δημοσιογράφος και δεν έχετε λάβει τον κωδικό σας, παρακαλούμε τηλεφωνήστε στο 210.76.10.616-617&620 για να τον αποκτήσετε.